November 4th, 2019

berlin

Наталья Влащенко в программе НАБЕЛО // "YouTube. Vласть vs Vлащенко", 3 ноября 2019 года



<...> Ну, знаешь, а мы на этой неделе встречались с Димой Быковым. И как раз мы говорили о том, что если есть какие-то вещи, которые очень чувствительны, и там есть некие страхи и призраки, то надо прямо на них идти. <...>
berlin

Расписание предстоящих лекций и встреч Дмитрия Быкова...

Расписание предстоящих лекций и встреч Дмитрия Быкова


когда
во сколько
город что
где
цена
6 ноября
среда, 19:30
Москва Дмитрий Быков: «Кто убил Фёдора Павловича»
лекторий «Прямая речь» — Ермолаевский переулок, д.25
2.350 руб.; онлайн-трансляция 1.050 руб.
9 ноября
суббота, 16:00
Москва Дмитрий Быков: «Про Маугли и Книгу Джунглей» (лекция для детей (10+) и их родителей)
лекторий «Прямая речь» — Ермолаевский переулок, д.25
2.350 руб.; онлайн-трансляция 1.050 руб.
13 ноября
среда, 20:00
Москва Дмитрий Быков: поэтический вечер
бард-клуб «Гнездо глухаря» — Цветной бульвар, д.30
от 1.800 руб. до 2.500 руб.
14 ноября
четверг, 20:00
Санкт-Петербург Дмитрий Быков о Вадиме Шефнере
книжный магазин «Буквоед» — Невский пр., д.46
вход свободный
15 ноября
пятница, 15:30
Санкт-Петербург VIII Санкт-Петербургский международный культурный форум: Журналистика как литература (дискуссия)
Санкт-Петербургский государственный университет, корпус на Таврической, актовый зал — ул. Таврическая, д.21–25
условие доступа на мероприятие: электронный билет
23 ноября
воскресенье, 15:30
Екатеринбург фестиваль «Слова и музыка свободы – СМС»
Ельцин-Центр, Атриум — ул. Бориса Ельцина, д.3
от 1.000 руб. до 2.500 руб.
24 ноября
воскресенье, 19:30
Новосибирск Дмитрий Быков. Мастер и Маргарита — русская фаустиана
кинотеатр «Победа» — ул. Ленина, д.7
от 750 руб. до 2.000 руб.
26 ноября
вторник, 19:30
Москва Дмитрий Быков: Страсть и власть
лекторий «Прямая речь» — Ермолаевский переулок, д.25
до 15 ноября 1.950 руб., с 16 ноября 2.350 руб.;
30 novembrī
sestdiena, 18:00
Rīga Dmitrija Bikova lekcija: Kādēļ mums ir klasiskā literatūra / Зачем нам классика?
Kino «Splendid Palace» — Elizabetes iela 61, Centra rajons
€ 15.00–50.00
1 декабря
воскресенье, 16:00
Москва Дмитрий Быков: «Про Гарри Поттера» (для детей (10+) и их родителей)
лекторий «Прямая речь» — Ермолаевский переулок, д.25
до 20 ноября 1.500 руб., с 21 ноября 1.750 руб.
15 декабря
воскресенье, 16:00
Красноярск «Про Гарри Поттера» (лекция для детей и их родителей)
ДК Комбайностроителей — улица Бограда, д.134
от 800 руб. до 3.000 руб.
15 декабря
воскресенье, 19:30
Красноярск «О чём нельзя» (поэтический вечер)
ДК Комбайностроителей — улица Бограда, д.134
от 1.200 руб. до 5.000 руб.
17 декабря
вторник, 19:30
Москва «Литература про меня»: Юрий Стоянов + Дмитрий Быков
ЦДЛ — ул.Большая Никитская, д.53
от 1.000 руб. до 4.500 руб.
20 декабря
пятница, 19:30
Москва Дмитрий Быков: Концерт в день рождения
ЦДЛ — ул. Большая Никитская, д.53
от 800 руб. до 2.500 руб.
26 декабря
четверг, 19:30
Москва Дмитрий Быков и Алексей Иващенко: Золушка (чтение музыкальной сказки для взрослых 14+)
Центральный дом литераторов — ул. Большая Никитская, д.53
от 800 руб. до 3.000 руб.
berlin

Egbert Hartman // "Rusland in woord en beeld", august 21, 2019

Criticus Dmitri Bykov, het Reformatorisch Dagblad en mijn leeslijst

Zal ik dan maar eens beginnen met Een kleine demon van Fjodor Sologoeb, uit 1907? Zet ik dat boven aan het lijstje van beslist nog te lezen boeken? Dat lijstje van me is aardig opgeschud en aangevuld, bij lezing van het eerste deel van Dmitri Bykovs 100 lezingen over de Russische literatuur van de 20ste eeuw. Literair criticus, dichter en veelschrijver Bykov (1967) wijdt telkens één lezing aan één boek uit elk jaar van de vorige eeuw, in deel 1 loopt dat tot en met 1950. De lezingen werden alle uitgezonden door tv-zender Dozjd, in boekvorm beslaan ze elk zo’n tien á vijftien pagina’s.

Sologoeb, zo begrijp ik van Bykov, beschrijft in Een kleine demon het verstikkende bestaan van Ardalon Peredonov, leraar op een school in de provincie. Hij is ervan overtuigd dat iedereen in zijn omgeving deel uitmaakt van één grote samenzwering en geeft voortdurend iedereen aan.  “Peredonov is niet alleen het toonbeeld van Russische provinciale domheid, maar ook van onverzadigbare kwaadaardigheid”, aldus Bykov, die voor de leraar en het leven om hem heen een prachtig, onvertaalbaar verzamelwoord gebruikt: peredonovsjtsjina. De kleine demon is volgens Bykov een boek van “peilloze wanhoop”. Heb je last van depressies, lees het boek dan vooral, adviseert hij, want je denkt daarna: zo slecht gaat het nou ook weer niet met mij. Nu heb ik gelukkig geen last van depressies, maar Een kleine demon ga ik wel lezen.

Bykov zet aan de ene kant aan tot lezen, maar komt ook met genoeg titels voor de dag waarvan je na zijn toelichting weet: dat hoef ik niet in huis te halen. Dat hij bij elk van dat soort boeken toch steeds weer met interessante details en achtergronden op de proppen komt, maakt zijn 100 lezingen … zo leuk. Zo kwam ik Vladimir Kirsjon weer tegen, een abject figuur die ten tijde van de Stalinterreur vrolijk meedeed aan de openbare verkettering van ‘volksvijanden’, zelf de kogel kreeg en eigenlijk alleen nog bekend is door de tekst die hij schreef van het lieftallige liedje Ja sprosil u jasenja. Over hem schreef ik eerder een stukje met daarin, begrijp ik nu van Bykov, een duidelijke fout. Iedereen – ik dus ook – schrijft maar dat Ja sprosil u jasenja uit een toneelstuk van Kirsjon komt met de titel Verjaardag. Maar, aldus Bykov, “Kirsjon heeft helemaal geen toneelstuk Verjaardag geschreven, wél een toneelstuk getiteld De grote dag”. En daaruit komt dat bekende lied. De grote dag ga ik niet lezen, maar de fout in dat eerdere stukje van me over Kirsjon heb ik inmiddels hersteld.

Wie heb ik, dankzij Bykov, naast Sologoeb nog meer aan mijn leeslijst toegevoegd? In elk geval Sofja Petrovna van Lidija Tsjoekovskaja. Tsjoekovskaja kende ik vooral als steun en toeverlaat van Anna Achmatova en ook vanwege haar hulp aan dissidenten in de jaren zestig en zeventig. Ook de titel Sofja Petrovna kende ik, maar nu ga ik het lezen ook. Ze schreef het in 1939, in een tijd dat Achmatova nieuw geschreven gedichten uit het hoofd leerde en daarna voor de veiligheid verbrandde. Tsjoekovskaja bewaarde het schrift waarin ze Sofja Petrovna had geschreven, maar kwam er pas eind jaren vijftig mee voor de dag. Het ging van hand tot hand in samizdat en werd in de jaren zestig in het buitenland uitgegeven. In de USSR gebeurde dat pas in 1988. Volgens Bykov is Sofja Petrova “het enige rechtstreekse verslag uit de terreur”. Sofja Petrovna is een eenvoudige typiste. Haar zoon word gearresteerd om niets en zij accepteert zijn en haar eigen lot gaandeweg gelaten. En zo waren de meeste mensen, aldus Bykov. “Dat is het meest waardevolle aan het verhaal van Tsjoekovskaja, los van het feit dat het een rechtstreeks verslag is uit 1939. Het gaat over een vertegenwoordiger van de meerderheid. Er zijn twee van dat soort teksten in de Russische literatuur, de tweede is Een dag uit het leven van Ivan Denisovitsj [van Aleksandr Solzjenitsyn].” Sofja Petrovna is “een eeuwig document, een onthutsend portret van een tijdperk”.

En verder, wat komt er nog meer op mijn stapel?… Petersburgse dagboeken van Zinaïda Gippius, De dagen van de Toerbins van Michail Boelgakov en Egyptische postzegel van Osip Madelsjtam. Alle drie dankzij die bijna onuitputtelijke bron, Dmitri Bykov.

Overigens, toen ik opzocht of Een kleine demon in het Nederlands is vertaald (dat is het), stuitte ik op een recensie uit 1972 uit het Reformatorisch Dagblad. Daarin staat onder meer: “Negatief in dit boek is ook het wel functionele, maar daarom niet minder hinderlijke en verwerpelijke, taalgebruik; naast enkele vloeken komen er nogal wat ruwe termen in voor, die het knap geschreven boek ontsieren, zelfs wanneer men in aanmerking neemt, dat de Russen nog immer hun gesprekken graag doorspekken met rauwe kreten en de grofste verwensingen, die zelden „correct" in het Nederlands zijn over te brengen. Ook negatief is het verweven in het verhaal van een aantal tamelijk erotische en flagellantistische passages, zonder welke de eenheid in de compositie geen enkele schade zou hebben ondervonden. Desondanks is dit boek de moeite van het lezen wel waard, maar voor een select publiek.”

En wie wil er nou niet tot een select publiek behoren.